Uniwersalne projektowanie w edukacji włączającej

Przyjmuje się, że uniwersalnym projektowaniem w edukacji można określić taki zbiór zasad dla opracowywania programów nauczania czy scenariuszów zajęć, które stwarzają możliwość ich realizacji z uczniami i uczennicami bez względu na ich stan zdrowia, możliwości psychofizyczne, indywidualne potrzeby rozwojowe, pochodzenie etniczne, itp.

Uniwersalne projektowanie w edukacji, czyli w skrócie UDL (ang. universal design learning), to nurt zapoczątkowany w Stanach Zjednoczonych w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Swoje źródło ma ono jednak w planowaniu przestrzeni i obiektów. Jego twórcy, architektowi Ronowi Maceowi przyświetlała wizja organizowania i tworzenia środowiska, które w swoim założeniu nie będzie nikogo wykluczało z użytkowania. Nie będzie przeznaczone dla wysokich, niskich, widomych, niewidomych, poruszających na nogach lub wózkach lecz dla wszystkich, będzie ono dostępne dla szerokiej grupy użytkowników i pełniej spełniało funkcje do której zostało stworzone.

Nurt ten zapoczątkował także badania w edukacji specjalnej. Amerykańscy lekarze, pracujący z dziećmi z niepełnosprawnościami założyli organizację CAST (ang. Center for Applied Special Technology), która miała zająć się badaniami dotyczącymi wykorzystania ówczesnych technologii w edukacji dzieci z niepełnosprawnościami. Przeprowadzone badania wskazywały, że posiadane zasoby dydaktyczne, czy technologia nie gwarantują postępu edukacyjnego. Badacze uznali, że potrzebne jest bardziej elastyczne podejście już na etapie tworzenia programów nauczania, gdyż to właśnie niedostosowane programy mogą stanowić główną barierę w osiąganiu oczekiwanych efektów nauczania.

Więcej o uniwersalnym projektowaniu w edukacji w artykule dr Tomasza Knopika w Nr 121 Edukacji Pomorskiej.

https://www.pcen.gda.pl/katalog/pl/7993/1/

https://www.pcen.gda.pl/files/download/13725/1-EP_121_NA_STRONE.pdf

Projektowanie uniwersalne w edukacji - poradnik IBE - pobierz