Prawo do życia w zgodzie z tożsamością płciową
Grupa docelowa: uczniowie klas VI-VIII.
Przewidywany czas trwania zajęć: 45 minut.
Cele: zrozumienie pojęć: płeć, uprzedzenia, stereotypy, analizowanie, poszukiwanie i wykorzystywanie informacji, rozwiązywanie problemów w sposób twórczy, kształtowanie empatii i otwartości na drugiego człowieka, budowanie więzi międzyludzkich.
Metody pracy: burza mózgów, praca z tekstem i ilustracją, rozmowa, instrukcja.
Potrzebne materiały i narzędzia: książki: Kobiety i mężczyźni Equipo Plantel i Luci Gutiérrez (Wydawnictwo Tako), Jedno oko na Maroko Tomasza Kwaśniewskiego i Anny Bedyńskiej (Wydawnictwo Dwie Siostry), Janek (nie) Janka Erica Silverman i Holly Hatam (Wydawnictwo All Kids Publishing), film animowany Było sobie życie, odc. Narodziny Alberta Barill, szablon recepty.
Przebieg
WPROWADZENIE DO TEMATU
Lekcję nauczyciel rozpoczyna od pokazania okładki książki Kobiety i mężczyźni. Prosi uczniów, aby w ciszy przez pół minuty uważnie przyjrzeli się okładce i na kartce zapisali dziesięć słów/zwrotów dotyczących oglądanej okładki.
Rundka 1:
- rude włosy, krawat, koszula, garnitur, ręka w kieszeni, szpilki, sukienka, apaszka, broda, splecione dłonie.
Następnie prosi, aby ponownie spojrzeli na okładkę i spróbowali dodać kolejne słowa.
Rundka 2:
- zieleń, para, sympatia, pozowanie, zaskoczenie, odwaga.
ZDANIA DO DOKOŃCZENIA
Potem prosi o dokończenie zdań:
Dziewczyny/Kobiety są ......
Chłopcy/Mężczyźni są .....
POKAZ
Wyświetla na ekranie dowody osobiste (kobiety, mężczyzny) i zwraca uwagę uczniom na oznaczenia płci na dokumentach. Pokazuje też metryki, gdzie określono płeć biologiczną właściciela dowodu.
FILM
Później zaprasza na projekcję bajki edukacyjnej Było sobie życie na temat kształtowania się narządów płciowych.
WYWIAD
Kolejny etap to czytanie wywiadu z Edytą - mężczyzną, który czuje się kobietą, niezależnie od organów płciowych.
CZYTANIE KSIĄŻKI
Aby pokazać, że taka sytuacja może dotyczyć też dzieci/młodzieży proponuje poznanie historii dziecka transpłciowego (Źródło: Janek (nie) Janka). Jego biografia jest pretekstem do rozmowy na temat uprzedzeń.
ROZMOWA
Nauczyciel proponuje ćwiczenie wokół słowa "uprzedzenie" według wzoru:
3 słowa: negatywna ocena, przesąd, niechęć.
2 pytania: Z jakiego powodu ludzie mogą mieć uprzedzenia? Czy my jesteśmy wolni od uprzedzeń?
1 porównanie: uprzedzenia są jak wirusy.
PODSUMOWANIE
W ramach podsumowania uczniowie redagują recepty/leki na uprzedzenia, np. poznaj fakty, okazuj empatię, dostrzegaj zalety, słuchaj uważnie, itd.
Autorka: Maria Gajewska
Przedruk za: Edukacja Pomorska nr 127 2025
