Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego

Grupa docelowa: uczniowie/uczennice  klas VI - VIII.

Przewidywany czas trwania: 90 minut.

Cele: czytanie tekstu kultury, odczytywanie sensu dzieła, analizowanie, poszukiwanie i wykorzystywanie informacji,omawianie postaw i wartości.

Metody pracy: praca z tekstem, praca z ilustracją, drama, rozmowa.

Potrzebne materiały i narzędzia dydaktyczne: Migranci Issy Watanabe (Wydawnictwo: Dwie Siostry), mapa migracji, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Konwencja o Prawach Dziecka.

Przebieg zajęć

KROK 1. Uczniowie/uczennice zajęć siedzą w kręgu. Na środku leży kartka z napisem „IŚĆ”. Każdy otrzymuje parę stóp wyciętą z papieru. Zadaniem uczniów/uczennic jest podanie synonimu do słowa z centrum przez zapisanie go na jednej ze stóp i położenie przy napisie „IŚĆ”. Nauczyciel/nauczycielka zwraca uwagę, aby synonimy nie powtarzały się. Uczniowie/uczennice w razie potrzeby mogą skorzystać ze słownika. Podają: np. wędrować, spacerować, tułać, dreptać, podążać, chodzić, przemieszczać.

KROK 2. Następnie wybierają jeden synonim i określają jego zakres znaczeniowy według wzoru: wędrować – iść długą drogę, spacerować – iść dla przyjemności,tułać – iść bez celu,dreptać – iść małymi kroczkami, podążać – iść w jakimś kierunku.

KROK 3. Potem na schemacie drugiej stopy zapisują frazeologizmy z wyrazem „IŚĆ” i omawiają znaczenie, np. iść jak po grudzie, iść jak spłatka, iść na żebry, iść jak w paszczę lwa, iść do diabła.

KROK 4. Zabierają „swoje stopy” i rozpoczyna się ćwiczenie dramowe. Uczniowie/uczennice w rytm muzyki chodzą po klasie (nie wolno rozmawiać ze sobą). Na hasło prowadzącego zatrzymują się na chwilę i gestem, zachowaniem "odgrywają" dany wyraz. Przykładowe słowa – stop klatki to: chłód, deszcz, słońce, góra, burza, zmęczenie, odpoczynek.

KROK 5. Kolejny etap to podział uczniów/uczennic na zespoły (dwójki/trójki) i czytanie/oglądanie książki Issy Watanabe (bez ujawniania tytułu). Nauczyciel/nauczycielka rozdaje zespołom po dwa/trzy ponumerowane przez siebie zdjęcia ilustracji (rozkładówek). Prosi, aby przyjrzeli się im bardzo uważnie, zwrócili uwagę na gesty, mimikę, zachowanie bohaterów i zapisali swoje spostrzeżenia według schematu:

 ilustracja/rozkładówka nr 1

3 słowa: Śmierć w kolorowej chuście, niebieski duży ptak (ibis), porzucona walizeczka.

2 pytania: Dlaczego Śmierć idzie z niebieskim ptakiem? Do kogo należy walizeczka?

1 porównanie/metafora/tytuł: Życie i śmierć.

ilustracja/rozkładówka nr 3

3 słowa: Śmierć, zwierzęta: lew, zając, kogut, osioł, nosorożec, lis, kaczka, niedźwiedź, słoń, żyrafa (w ubraniach należących do ludzi), walizeczka.

2 pytania: Dlaczego te zwierzęta domowe/egzotyczne są w lesie, opuściły swoje zagrody? Dlaczego tło jest czarne?

1 porównanie/metafora/tytuł: Poszukiwanie prawdy.

ilustracja/rozkładówka nr 4

3 słowa: wędrówka, zwierzęta z bagażami, noc.

2 pytania: Dokąd idą nocą? Co się stało?

1 porównanie/metafora/tytuł: Ucieczka.

KROK 6. Po pracy w zespołach uczniowie/uczennice wracają do kręgu i zgodnie z numeracją ilustracji przedstawiają efekty pracy na forum.

Nauczyciel/nauczycielka wyświetla ilustracje/rozkładówki na ekranie.

KROK 7. Po poznaniu całej opowieści rozpoczyna się praca indywidualna. Uczniowie/uczennice dzielą się swoimi refleksjami według schematu myślę – widzę – zastanawiam (odniesienie do siebie):

myślę – To książka o poszukiwaniu lepszego życia, o nadziei.

widzę – Uchodźców szukających schronienia.

zastanawiam – Gdzie ja szukałbym domu? Co zabrałbym ze sobą?

KROK 8. Dopiero teraz prowadzący ujawnia tytuł i następuje rozmowa o migracji, której towarzyszy mapa migracji. Przykładowe pytania do namysłu:

- Kim jest migrant/emigrant/imigrant?

- Jakie są przyczyny migracji?

- Dokąd udają się migranci?

- Co powoduje migracja dla jednostki, rodziny i społeczeństwa?

- Kim są i jak funkcjonują cudzoziemcy w Polsce? itp.

KROK 9. Nauczyciel/nauczycielka rozdaje papierowe wersje Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Konwencji o prawach dziecka. Uczniowie/uczennice szukają artykułów dotyczących migracji. Nauczyciel zaprasza do rozmowy o prawie do wolności i bezpieczeństwa osobistego, prawie do azylu, itp.

KROK 10. Na koniec uczniowie/uczennice na kartkach - stopach (niezapisanej stronie) zapisują: czego się dziś nauczyli, z czym wychodzą ze spotkania, co ich nurtuje. Czytają swoje zapisy i kładą kartki- stopy wokół słowa „IŚĆ”.

Autorka: Maria Gajewska